ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΠΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΚΑΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ [17ος -18ος αιώνας]
1. θεαματική αύξηση πληθυσμού
2. αγροτική επανάσταση
3. τριγωνικό εμπόριο
4. βιομηχανική επανάσταση
5. πρόοδος των φυσικών επιστημών
ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ
[αγγλ. enlightenment, γαλ.siècle des lumières, γερμ. Aufklärung]
Πνευματικό κίνημα που εμφανίστηκε στην Ευρώπη στα τέλη του 17ου αιώνα
και έθεσε τα θεμέλια των σύγχρονων δημοκρατιών στο δυτικό κόσμο.
Βασικές του θέσεις είναι:
α) η αμφισβήτηση κάθε αυθεντίας
β) χρήση του ορθού λόγου [και γενικότερα της τεχνολογίας]
με στόχο την επίτευξη της προόδου της κοινωνίας και της προσωπικής ευτιχίας του ατόμου.
ΚΟΡΥΦΑΙΟΙ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ
προάγγελοι:
ΛΟΚ JOHN LOCKE [1632- 1704] οι άνθρωποι έχουν φυσικά δικαιώματα, κοινωνικό συμβόλαιο, δικαίωμα αντίστασης
ΜΠΕΪΚΟΝ ή ΒΑΚΩΝ FRANCIS BACON [1561-1626] πειραματική επαλήθευση ενός φυσικού νόμου
ΝΙΟΥΤΟΝ ή ΝΕΥΤΩΝ ISAAC NEWTON [1642-1727] εφαρμογή επαγωγικής μεθόδου (από το επί μέρους συνάγουμε το γενικό)
ΝΤΕ ΚΑΡΤ ή ΚΑΡΤΕΣΙΟΣ [1596-1650] συστηματική αμφιβολία
εκπρόσωποι 18ου αιώνα
ΒΟΛΤΕΡΟΣ Voltaire [1694- 1778] ο λαός διορίζει/απολύει την εκτελεστική εξουσία - κυβέρνηση
ΚΕΝΕ François Quesnay [1694-1774] φυσιοκρατία & οικονομικός φιλελευθερισμός
ΜΟΝΤΕΣΚΙΕ Montesquieu [1689- 1755] διάκριση εξουσιών
ΝΤ' ΑΛΑΜΠΕΡ d’Alembert [1717-1783] Εγκυκλοπαίδεια
ΝΤΙΝΤΕΡΟ Denis Diderot [1713-1784] Εγκυκλοπαίδεια
ΡΟΥΣΟ Jean Jacques Rousseau [1712-1778] εκπαίδευση - προσωπική αναζήτηση του διδασκόμενου πολιτική Κοινωνικό Συμβόλαιο ο λαός διορίζει / απολύει την κυβέρνηση
ΑΝΤΑΜ ΣΜΙΘ Adam Smith [1723 - 1790] όχι κρατικές παρεμβάσεις στην οικονομία, το κέρδος είναι βασικό κίνητρο
ΒΑΣΙΚΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ αγροτική επανάσταση: χρήση γεωργικών εργαλείων ή μηχανών, νέων μεθόδων καλλιέργειας & δημιουργία μεγάλων αγροκτημάτων αθεΐα: άρνηση της ύπαρξης του θεού ανεξιθρησκία: ελευθερία να πιστεύεις σε οποιαδήποτε θρησκεία επιθυμείς απόλυτη μοναρχία: πολίτευμα όπου ο βασιλιάς συγκεντρώνει στα χέρια του όλες τις εξουσίες αριστοκράτες: ευγενείς, κάτοχοι τίτλων [ιππότης, βαρόνος, κόμης, δούκας] που τους είχε απονείμει ο βασιλιάς, οι οποίοι ήσαν και γαιοκτήμονες μεγάλων εκτάσεων
και συνήθως κατείχαν ανώτατα αξιώματα αστική τάξη βιομήχανοι, τραπεζίτες και έμποροι που κατέχουν τεράστια κεφάλαια βιομηχανική επανάσταση χρήση μηχανών για τη μαζική παραγωγή προϊόντων διάκριση εξουσιών: εκτελεστική [κυβέρνηση] - νομοθετική [βουλή ή κονγκρέσο] - δικαστική [δικαστήρια] μισαλλοδοξία: το να μισείς όποιον έχει διαφορετικές ιδέες ντεϊσμός: φιλοσοφική άποψη που δέχεται το θεό ως δημιουργό του κόσμου αλλά όχι ότι ρυθμίζει την τύχη του ορθός λόγος: λογική σκέψη, ορθολογισμός προκατάληψη: γνώμη που διαμορφώνεται χωρίς την εκτίμηση των γεγονότων τριγωνικό εμπόριο: εμπόριο μεταξύ Ευρώπης-Αφρικής-Αμερικής για τη μεταφορά βιομηχανικών προίόντων, γεωργικών προϊόντων, πρώτων υλών & δούλων φυσικά δικαιώματα: βασικά δικαιώματα του ανθρώπου [ζωής, περιουσίας, ισονομίας, ελευθερίας σκέψης και έκφρασης]
Επίσης δείτε: α)υλικό μαθήματος και ασκήσεις στο μάθημα "Διαφωτισμός" στην ηλεκτρονική μου τάξη στο ΠΣΔ.
β) διάφορες φωτογραφίες μηχανών υφαντουργίας στην παρουσίαση Openoffice IMPRESS
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1] Βρίσκετε κάποια σχέση της ακροτελεύτιας διάταξης [άρθρο 120] του ελληνικού συντάγματος με
κάποια ιδέα/θέση του διαφωτισμού;
2] Ποια φυσικά δικαιώματα κατοχυρώνει το ελληνικό σύνταγμα;
Άρθρα 4-25 [ατομικά & κοινωνικά δικαιώματα].
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Case, S. L. & Hall, D. H. (1977) 2nd edition A Social and Economic History of Britain. London: Edward Arnold [σελ. 7-12]
Galbraith, J. K. (1977). The Age of Uncertainty. London: BBC [σελ. 11-30]
Miller, S. (1997). Mastering Modern European History. Houndsmills: Macmillan [σελ. ΧΧV-ΧΧΙΧ]
ΙΣΤΟΡΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ
σελίδες 10-13 σχολικού εγχειριδίου[οι σημειώσεις γράφτηκαν από τον Εμμανουήλ Νίνο]
ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΠΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΚΑΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ [17ος -18ος αιώνας]
1. θεαματική αύξηση πληθυσμού
2. αγροτική επανάσταση
3. τριγωνικό εμπόριο
4. βιομηχανική επανάσταση
5. πρόοδος των φυσικών επιστημών
ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ
[αγγλ. enlightenment, γαλ.siècle des lumières, γερμ. Aufklärung]
Πνευματικό κίνημα που εμφανίστηκε στην Ευρώπη στα τέλη του 17ου αιώνα
και έθεσε τα θεμέλια των σύγχρονων δημοκρατιών στο δυτικό κόσμο.
Βασικές του θέσεις είναι:
α) η αμφισβήτηση κάθε αυθεντίας
β) χρήση του ορθού λόγου [και γενικότερα της τεχνολογίας]
με στόχο την επίτευξη της προόδου της κοινωνίας και της προσωπικής ευτιχίας του ατόμου.
ΚΟΡΥΦΑΙΟΙ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ
προάγγελοι:
ΛΟΚ JOHN LOCKE [1632- 1704] οι άνθρωποι έχουν φυσικά δικαιώματα, κοινωνικό συμβόλαιο, δικαίωμα αντίστασης
ΜΠΕΪΚΟΝ ή ΒΑΚΩΝ FRANCIS BACON [1561-1626] πειραματική επαλήθευση ενός φυσικού νόμου
ΝΙΟΥΤΟΝ ή ΝΕΥΤΩΝ ISAAC NEWTON [1642-1727] εφαρμογή επαγωγικής μεθόδου (από το επί μέρους συνάγουμε το γενικό)
ΝΤΕ ΚΑΡΤ ή ΚΑΡΤΕΣΙΟΣ [1596-1650] συστηματική αμφιβολία
εκπρόσωποι 18ου αιώνα
ΒΟΛΤΕΡΟΣ Voltaire [1694- 1778] ο λαός διορίζει/απολύει την εκτελεστική εξουσία - κυβέρνηση
ΚΕΝΕ François Quesnay [1694-1774] φυσιοκρατία & οικονομικός φιλελευθερισμός
ΜΟΝΤΕΣΚΙΕ Montesquieu [1689- 1755] διάκριση εξουσιών
ΝΤ' ΑΛΑΜΠΕΡ d’Alembert [1717-1783] Εγκυκλοπαίδεια
ΝΤΙΝΤΕΡΟ Denis Diderot [1713-1784] Εγκυκλοπαίδεια
ΡΟΥΣΟ Jean Jacques Rousseau [1712-1778] εκπαίδευση - προσωπική αναζήτηση του διδασκόμενου
πολιτική Κοινωνικό Συμβόλαιο ο λαός διορίζει / απολύει την κυβέρνηση
ΑΝΤΑΜ ΣΜΙΘ Adam Smith [1723 - 1790] όχι κρατικές παρεμβάσεις στην οικονομία, το κέρδος είναι βασικό κίνητρο
ΒΑΣΙΚΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ
αγροτική επανάσταση: χρήση γεωργικών εργαλείων ή μηχανών, νέων μεθόδων καλλιέργειας & δημιουργία μεγάλων αγροκτημάτων
αθεΐα: άρνηση της ύπαρξης του θεού
ανεξιθρησκία: ελευθερία να πιστεύεις σε οποιαδήποτε θρησκεία επιθυμείς
απόλυτη μοναρχία: πολίτευμα όπου ο βασιλιάς συγκεντρώνει στα χέρια του όλες τις εξουσίες
αριστοκράτες: ευγενείς, κάτοχοι τίτλων [ιππότης, βαρόνος, κόμης, δούκας] που τους είχε απονείμει ο βασιλιάς, οι οποίοι ήσαν και γαιοκτήμονες μεγάλων εκτάσεων
και συνήθως κατείχαν ανώτατα αξιώματα
αστική τάξη βιομήχανοι, τραπεζίτες και έμποροι που κατέχουν τεράστια κεφάλαια
βιομηχανική επανάσταση χρήση μηχανών για τη μαζική παραγωγή προϊόντων
διάκριση εξουσιών: εκτελεστική [κυβέρνηση] - νομοθετική [βουλή ή κονγκρέσο] - δικαστική [δικαστήρια]
μισαλλοδοξία: το να μισείς όποιον έχει διαφορετικές ιδέες
ντεϊσμός: φιλοσοφική άποψη που δέχεται το θεό ως δημιουργό του κόσμου αλλά όχι ότι ρυθμίζει την τύχη του
ορθός λόγος: λογική σκέψη, ορθολογισμός
προκατάληψη: γνώμη που διαμορφώνεται χωρίς την εκτίμηση των γεγονότων
τριγωνικό εμπόριο: εμπόριο μεταξύ Ευρώπης-Αφρικής-Αμερικής για τη μεταφορά βιομηχανικών προίόντων, γεωργικών προϊόντων, πρώτων υλών & δούλων
φυσικά δικαιώματα: βασικά δικαιώματα του ανθρώπου [ζωής, περιουσίας, ισονομίας, ελευθερίας σκέψης και έκφρασης]
ΧΡΗΣΙΜΟΙ ΥΠΕΡΔΕΣΜΟΙ
"Αιμίλιος" του Ρουσό ολόκληρο το κείμενο σε αγγλική μετάφραση
[δοκιμάστε το Plain Text UTF-8, μεγέθους 1.3 MB, που ανοίγει σε όλους τους υπολογιστές]
"Το κοινωνικό συμβόλαιο" του Ρουσό ολόκληρο το κείμενο σε αγγλική μετάφραση σε μορφή html
"Έρευνες για τη φύση και τα αίτια του πλούτου των εθνών" του Άνταμ Σμιθ ολόκληρο το κείμενο στα αγγλικά
"Δεύτερο Δοκίμιο περί κυβερνήσεως" του Τζον Λοκ ολόκληρο το κείμενο στα αγγλικά
άρθρο "Φυσιοκρατία"
άρθρο "Φυσιοκρατία" στην ελληνική livepedia
"ΚΕΝΕ" εγκυκλοπαιδικό άρθρο
Σύνταγμα της Ελλάδας
Επίσης δείτε:
α) υλικό μαθήματος και ασκήσεις στο μάθημα "Διαφωτισμός" στην ηλεκτρονική μου τάξη στο ΠΣΔ.
β) διάφορες φωτογραφίες μηχανών υφαντουργίας στην παρουσίαση Openoffice IMPRESS
ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΑ.odp
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1] Βρίσκετε κάποια σχέση της ακροτελεύτιας διάταξης [άρθρο 120] του ελληνικού συντάγματος με
κάποια ιδέα/θέση του διαφωτισμού;
2] Ποια φυσικά δικαιώματα κατοχυρώνει το ελληνικό σύνταγμα;
Άρθρα 4-25 [ατομικά & κοινωνικά δικαιώματα].
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Case, S. L. & Hall, D. H. (1977) 2nd edition A Social and Economic History of Britain. London: Edward Arnold [σελ. 7-12]
Galbraith, J. K. (1977). The Age of Uncertainty. London: BBC [σελ. 11-30]
Miller, S. (1997). Mastering Modern European History. Houndsmills: Macmillan [σελ. ΧΧV-ΧΧΙΧ]